Thời gian gần đây, các cơ sở y tế tại khu vực phía Nam liên tục ghi nhận nhiều trường hợp người dân nhập viện trong tình trạng nguy kịch sau khi bị rắn độc cắn. Đáng chú ý, phần lớn các ca bệnh liên quan đến rắn chàm quạp, một loài rắn độc thường gặp tại các vùng vườn rẫy.
Rắn chàm quạp nằm cuộn tròn và có màu sắc gần giống lá khô nên khó phát hiện. Ảnh: Flickr.
Ngày 22/4, Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa (Tp.HCM) cho biết từ đầu năm 2026 đến nay, đơn vị đã tiếp nhận điều trị 36 trường hợp bị rắn cắn. Trong đó, nhiều ca nhập viện trong tình trạng nặng do bị rắn chàm quạp tấn công khi đang thu hoạch điều.
Gần đây nhất, bệnh nhân P.V.Đ. (37 tuổi) nhập viện lúc 20h15 phút ngày 9/4 sau khi bị rắn chàm quạp cắn vào chân phải lúc đi hái điều. Khi vào viện, bệnh nhân bị sưng nề, đau nhức dữ dội và rối loạn đông máu.
Một trường hợp khác là bà N.T.H (54 tuổi), bị rắn cắn vào ngón tay trái. Bệnh nhân nhập viện với huyết áp tăng cao 200/120 mmHg, bàn tay sưng nề lan rộng, cần cấp cứu khẩn cấp.
Các bác sĩ đã nhanh chóng xử trí, truyền huyết thanh kháng nọc rắn chàm quạp và theo dõi sát. Hiện sức khỏe các bệnh nhân đã tạm ổn định.
Theo bác sĩ, rắn chàm quạp có màu sắc giống lá khô nên rất khó phát hiện, thường nằm phục dưới gốc cây, bụi rậm hoặc đống lá mục. Nọc độc của loài rắn này có thể gây đau nhức dữ dội, sưng nề nhanh, rối loạn đông máu, thậm chí xuất huyết nội tạng nếu chậm cấp cứu.
Để phòng tránh tai nạn trong mùa thu hoạch điều, ngành y tế khuyến cáo người dân mang ủng cao cổ, không đi chân đất vào rẫy; dùng gậy khua kiểm tra bụi rậm, đống lá trước khi thu hoạch; sử dụng đèn khi làm việc ban đêm hoặc sáng sớm.
Khi không may bị rắn cắn, người dân cần nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất, tuyệt đối không rạch vết thương, không đắp lá thuốc, không garô quá chặt vì có thể làm tình trạng nặng hơn.
Vì sao nọc độc rắn chàm quạp gây rối loạn đông máu?Rắn chàm quạp là loài rắn độc phổ biến ở khu vực miền Nam, thường xuất hiện tại các vườn cây, rẫy điều hoặc nơi có nhiều lá khô. Đặc điểm nhận dạng của loài rắn này là màu nâu xám, có hoa văn giống lá khô, giúp chúng ngụy trang rất tốt trong môi trường tự nhiên.
Chúng thường ẩn mình dưới lớp lá mục, bụi rậm hoặc quanh gốc cây và chỉ tấn công khi bị con người vô tình giẫm phải hoặc chạm vào. Chính vì vậy, người lao động làm việc ngoài trời, đặc biệt trong mùa thu hoạch, có nguy cơ cao bị rắn cắn.
Nọc độc của rắn chàm quạp thuộc nhóm gây ảnh hưởng đến hệ đông máu. Sau khi bị cắn, người bệnh thường xuất hiện các triệu chứng như:
Nguy hiểm hơn, độc tố có thể gây xuất huyết do rối loạn đông máu với biểu hiện: Chảy máu chân răng; Chảy máu mũi; Xuất huyết dưới da; Nặng hơn có thể xuất huyết nội tạng,...Nếu không được cấp cứu kịp thời bằng huyết thanh kháng nọc, tình trạng có thể tiến triển nhanh, dẫn đến sốc, suy đa cơ quan và đe dọa tính mạng.
Cách phòng tránh rắn cắn trong sinh hoạt và lao độngĐể hạn chế nguy cơ bị rắn cắn, người dân cần chủ động phòng tránh, đặc biệt khi làm việc tại khu vực có nhiều cây cối, bụi rậm:
Mang ủng cao cổ khi đi rẫy hoặc làm vườn Không đi chân đất ở nơi có nhiều lá khô Dùng gậy khua trước khi bước vào bụi rậm hoặc đống lá Sử dụng đèn pin hoặc thiết bị chiếu sáng khi làm việc ban đêm Giữ môi trường xung quanh nhà ở sạch sẽ, hạn chế nơi trú ẩn của rắn...Những biện pháp đơn giản này có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ tiếp xúc với rắn độc. Xử trí đúng cách khi bị rắn cắn
Khi không may bị rắn cắn, việc sơ cứu đúng cách đóng vai trò rất quan trọng, giúp hạn chế độc tố lan rộng và tăng cơ hội cứu sống người bệnh.
Khi bị rắn cắn cần xử trí như thế nàoGiữ bình tĩnh và hạn chế vận động bằng cách người bị cắn cần được trấn an, hạn chế di chuyển để làm chậm quá trình lan truyền nọc độc trong cơ thể.
Nên giữ chi bị cắn ở tư thế thấp hơn tim và hạn chế cử động. Có thể dùng nẹp hoặc băng nhẹ để cố định.
Đưa đến cơ sở y tế sớm nhất, việc vận chuyển người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng điều trị bằng huyết thanh kháng nọc là yếu tố quyết định.
Đang nằm ngủ, người đàn ông bị rắn cắn vào chânĐỌC NGAYNhiều người vẫn áp dụng các biện pháp dân gian sai lầm, làm tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn. Cần tuyệt đối tránh:
Băng ép quá chặt gây cản trở lưu thông máu Rạch vết thương hoặc hút nọc độc bằng miệng Đắp lá cây, thuốc nam không rõ nguồn gốc Tự ý sử dụng thuốc khi chưa có chỉ định
Những hành động này không những không có tác dụng mà còn làm tăng nguy cơ nhiễm trùng và biến chứng.
Trúc Chi (t/h Người Lao Động, Sức khỏe & Đời sống)
