Theo khoản 6 Điều 135 Luật Đất đai 2024, trường hợp có chênh lệch diện tích giữa số liệu đo đạc thực tế và diện tích ghi trên giấy chứng nhận đã cấp nhưng ranh giới thửa đất không thay đổi so với thời điểm được cấp sổ đỏ, đồng thời không phát sinh tranh chấp với các hộ liền kề, thì diện tích đất được xác định theo số liệu đo đạc thực tế.
Ngược lại, nếu khi đo đạc lại phát sinh thay đổi ranh giới thửa đất so với thời điểm cấp sổ đỏ và diện tích thực tế tăng lên, phần diện tích chênh lệch sẽ được xem xét cấp giấy chứng nhận theo quy định tại khoản 2 Điều 24 Nghị định 101/2024.
Cụ thể, nếu phần diện tích tăng thêm phát sinh do nhận chuyển nhượng một phần thửa đất đã được cấp giấy chứng nhận nhưng trước ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành (1/8/2024) chưa làm thủ tục sang tên theo quy định thì người sử dụng đất được thực hiện thủ tục cấp sổ đỏ cho toàn bộ diện tích đang sử dụng.
Khi đó, Văn phòng đăng ký đất đai sẽ thực hiện chỉnh lý giấy chứng nhận của bên chuyển quyền sử dụng đất.
Ngoài ra, trường hợp phần diện tích tăng thêm có giấy tờ về quyền sử dụng đất theo quy định tại Điều 137 của Luật Đất đai thì loại đất, diện tích để cấp sổ đỏ là toàn bộ thửa đất gốc và phần diện tích tăng thêm được xác định theo quy định tại Điều 141 của luật.
Với phần diện tích tăng thêm không thuộc các trường hợp trên nhưng đáp ứng đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận theo quy định tại các điều 138, 139 và 140 của Luật Đất đai, cơ quan chức năng vẫn xem xét cấp sổ đỏ cho toàn bộ diện tích đang sử dụng. Loại đất, diện tích để cấp sổ đỏ được xác định đối với thửa đất gốc theo sổ đã cấp và phần diện tích tăng thêm được xác định theo quy định.
Trình tự, thủ tục đăng ký, cấp sổ đỏ đối với toàn bộ diện tích đất đang sử dụng được thực hiện theo quy định tại Điều 37 của Nghị định 101/2024.
Về nghĩa vụ tài chính khi cấp đổi giấy chứng nhận do tăng diện tích, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị người dân liên hệ cơ quan tài chính hoặc cơ quan có thẩm quyền tại địa phương để được hướng dẫn cụ thể. Do đó, người dân cần liên hệ với cơ quan có thẩm quyền tại địa phương để được hướng dẫn thực hiện theo quy định.
Ảnh minh hoạ
Trong khi đó, trao đổi với báo Lao Động, luật sư Nguyễn Trọng Hoàng - Công ty Luật TNHH LawKey - cho biết, khi diện tích đất thực tế nhỏ hơn diện tích ghi trên giấy chứng nhận đã cấp, cách xử lý sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân làm giảm diện tích đất. Người sử dụng đất vẫn có thể được cấp đổi hoặc cấp lại Giấy chứng nhận trong một số trường hợp theo quy định.
Thông thường có các trường hợp sau:
- Nếu diện tích giảm do sai số đo đạc trước đây, khi đo đạc lại chính xác hơn và ranh giới thực tế không thay đổi, người dân cần thực hiện thủ tục đăng ký biến động đất đai. Sau đó cơ quan đăng ký đất đai sẽ cập nhật lại diện tích thực tế và có thể cấp, đổi giấy chứng nhận mới theo quy định tại 6 Điều 135 Luật Đất đai 2024
- Nếu diện tích giảm do bị thu hồi một phần đất, sạt lở tự nhiên, mở đường hoặc thay đổi ranh giới sử dụng đất thì cơ quan nhà nước sẽ căn cứ hiện trạng và hồ sơ quản lý đất đai để chỉnh lý hoặc cấp đổi Giấy chứng nhận phù hợp với diện tích còn lại.
- Nếu diện tích giảm do có tranh chấp với hộ liền kề thì trước tiên phải giải quyết tranh chấp. Sau khi có quyết định hoặc bản án có hiệu lực pháp luật mới thực hiện việc điều chỉnh lại diện tích trên sổ đỏ.
Như vậy, người dân hoàn toàn có thể xin cấp lại hoặc cấp đổi sổ tùy trường hợp cụ thể theo quy định.
Minh Hoa (t/h theo Vietnamnet, Lao Động)
