Dịp Tết Nguyên đán 2026, nhu cầu mua sắm trực tuyến tăng mạnh khi người dân tất bật đặt mua quà, thực phẩm, vé tàu xe về quê. Lợi dụng tâm lý nóng vội đó của người tiêu dùng dịp cuối năm, các đối tượng xấu triệt đã tung hàng loạt chiêu trò lừa đảo.
Phổ biến nhất là mạo danh shipper giao hàng Tết. Đối tượng gọi điện báo có đơn quà, thực phẩm Tết và yêu cầu người mua chuyển khoản phí giao gấp do quá tải.
Số tiền chỉ từ 5.000 - 10.000 đồng nên nhiều người chủ quan chuyển ngay, sau đó tiếp tục bị dụ quét mã QR hoặc bấm link xác nhận đơn để chiếm đoạt thông tin ngân hàng, mã OTP.
Ngoài ra, tình trạng rao bán vé tàu xe, máy bay giá rẻ cũng gia tăng. Người mua đặt cọc giữ chỗ rồi bị chặn liên lạc hoặc nhận mã vé giả.
Các tin nhắn trúng thưởng, nhận hỗ trợ Tết, hoàn tiền khuyến mãi kèm đường link lạ cũng khiến nhiều người mất tiền chỉ sau vài thao tác đăng nhập.
Theo chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu, đồng sáng lập dự án Chống lừa đảo, tội phạm mạng đang có xu hướng "AI hóa" các chiêu thức cũ.
Những thủ đoạn lừa đảo dịp Tết người dân cần cảnh giác
Chúng sử dụng công nghệ deepfake để giả mạo khuôn mặt, giọng nói; tạo chatbot lừa người dùng; dựng các tình huống khẩn cấp, đánh vào tâm lý sợ hãi để chiếm đoạt danh tính và tài khoản.
Thực tế đã có hàng loạt vụ giả danh shipper chiếm quyền tài khoản của người dùng. Sau cuộc gọi thông báo đơn hàng nhỏ, kẻ gian dẫn dụ nạn nhân tham gia nhóm hỗ trợ, yêu cầu chia sẻ màn hình hoặc cài ứng dụng lạ, từ đó kiểm soát điện thoại và rút tiền. Có nạn nhân mất gần 1,3 tỉ đồng vì làm theo hướng dẫn.
Một thủ đoạn khác là sử dụng AI deepfake mạo danh cơ quan chức năng như công an, viện kiểm sát để hù dọa người dân liên quan đến vụ án hoặc vi phạm hành chính, yêu cầu chuyển tiền "xác minh".
Ngoài ra, các đối tượng còn giả danh cán bộ xã, phường hoặc nhân viên bảo hiểm thông báo nhận quà an sinh, trợ cấp Tết, yêu cầu cung cấp số tài khoản, mã OTP hoặc số định danh cá nhân để đánh cắp thông tin.
Đặc biệt, các dịch vụ "đổi tiền lẻ", "vay tiền nhanh" cũng nở rộ trên mạng xã hội. Sau khi nhận tiền đặt cọc hoặc phí bảo hiểm, kẻ gian lập tức chặn liên lạc người bị hại.
Tương tự, nhiều website, fanpage giả mạo hãng xe, khách sạn đăng quảng cáo "vé giờ chót", "suất nội bộ" giá rẻ bất thường để lừa tiền cọc của người đặt vé, đặt phòng.
Trước thực trạng trên, ông Ngô Minh Hiếu khuyến nghị người dân không truy cập đường link lạ gửi qua tin nhắn, Zalo; không chia sẻ mã OTP, mật khẩu; không cho phép người lạ điều khiển điện thoại từ xa.
Người dân cần xác minh thông tin qua các kênh chính thống của doanh nghiệp hoặc cơ quan chức năng, đồng thời cảnh giác với yêu cầu chuyển khoản đặt cọc cho dịch vụ không rõ nguồn gốc.
Tại cuộc họp báo cung cấp thông tin về các vấn đề kinh tế - xã hội trên địa bàn TPHCM mới đây, Công an TPHCM cũng khuyến cáo người dân tuyệt đối không nhấp vào các đường link lạ, không cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc; chỉ tải ứng dụng từ các kho chính thức như CH Play hoặc App Store. Đặc biệt, không cung cấp mã OTP cho bất kỳ cá nhân, tổ chức nào.
Đối với việc đặt vé, đặt phòng lưu trú dịp Tết, người dân nên lựa chọn các đại lý, cơ sở uy tín, đã được kiểm chứng, hạn chế chuyển tiền trước khi chưa xác thực rõ ràng.
Ngoài ra, trong quá trình tìm kiếm thông tin trên không gian mạng, Công an TPHCM khuyến cáo người dân nên bỏ qua các đường link đứng đầu có gắn nhãn "trang tài trợ".
Đây thường là hình thức quảng cáo trả phí mà các đối tượng lừa đảo hay sử dụng để tiếp cận nạn nhân.
