Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP Hồ Chí Minh vừa có báo cáo về một trường hợp tử vong do bệnh dại sau khi bị chó cắn nhưng không tiêm vaccine phòng bệnh. Tại xã Long Hải, ghi nhận có khoảng 20 hộ dân nuôi 6 con chó, trong đó chưa có con nào được tiêm phòng dại. Đây là ca tử vong do bệnh dại đầu tiên được ghi nhận tại địa phương trong năm 2026.
Ngành y tế khuyến cáo người dân tiêm vaccine và huyết thanh kháng dại khi có chỉ định để phòng nguy cơ tử vong do chó, mèo cắn. Ảnh: VNVC
Cụ thể, bệnh nhân là ông H.M.Đ. (sinh năm 1963, cư trú tại xã Long Hải). Qua điều tra dịch tễ, vào chiều ngày 12/1, trong lúc tập thể dục trước nhà, ông bị một con chó cắn vào khuỷu chân phải, gây 4 vết thương sâu và chảy máu nhiều.
Sau khi bị cắn, bệnh nhân tự xử lý vết thương tại nhà. Ngày hôm sau, ông đến một cơ sở tiêm chủng gần nhà để tiêm vaccine phòng dại, tuy nhiên do huyết áp cao, ông được tư vấn đến cơ sở y tế tuyến trên để tiêm. Do hoàn cảnh gia đình phải chăm sóc hai cháu bị rối loạn tâm thần, ông không đến bệnh viện theo khuyến cáo.
Trong thời gian sau đó, bệnh nhân tiếp tục tự xử lý vết thương và đi "lấy nọc” tại một cơ sở gần nhà. Đến ngày 18/2, bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng như mệt mỏi, khó thở, sợ ánh sáng, sợ gió, sợ tiếng ồn và được đưa vào điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa. Bệnh nhân tử vong vào ngày 19/2.
Qua điều tra, con chó đã cắn bệnh nhân trước đó cũng đã cắn một người khác là ông H.Ph.K. (sinh năm 1960, cùng địa phương) gây vết xước nhẹ. Người này đã được tiêm vaccine phòng dại và hiện sức khỏe ổn định. Sau khi cắn người, con chó có biểu hiện hung dữ, tiếp tục rượt đuổi và tấn công hai người đi đường khác nhưng không thành, sau đó bị người dân đánh chết.
Ngay sau khi ghi nhận ca bệnh, ngành y tế địa phương đã triển khai các biện pháp phòng, chống dịch như điều tra dịch tễ, tăng cường truyền thông, hướng dẫn người dân xử lý môi trường và khuyến cáo tiêm phòng dại cho người và vật nuôi. Hiện cơ quan y tế tiếp tục giám sát chặt chẽ tình hình, quản lý các trường hợp phơi nhiễm nhằm hạn chế nguy cơ lây lan bệnh dại trong cộng đồng.
Theo bác sĩ Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa Hệ thống tiêm chủng VNVC, tất cả các loài động vật có vú máu nóng đều có nguy cơ lây nhiễm virus dại. Bệnh dại hiện nay chưa có thuốc điều trị, khi đã khởi phát triệu chứng thì gần như 100% người và động vật đều tử vong.
Bác sĩ Chính nhấn mạnh, người dân cần tuân thủ đúng phác đồ tiêm phòng dại, bao gồm tiêm vacine và tiêm huyết thanh kháng dại khi có chỉ định. Vaccine dại hiện nay là vaccine thế hệ mới, có độ tinh khiết và tính an toàn cao, không ảnh hưởng đến trí nhớ và hệ thần kinh.
Bên cạnh việc tiêm phòng, người dân cần thực hiện đúng cách sơ cứu khi bị động vật cắn, cào hoặc liếm. Các bước xử trí gồm rửa vết thương dưới vòi nước với xà phòng trong ít nhất 15 phút, sau đó sát khuẩn bằng cồn hoặc dung dịch povidine, rồi đến cơ sở tiêm chủng để được bác sĩ đánh giá và chỉ định tiêm phòng. Bác sĩ cũng lưu ý tuyệt đối không nặn máu, không chà xát mạnh lên vết thương và không áp dụng các phương pháp dân gian chưa được kiểm chứng như đắp lá, nhằm tránh làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh.
Đối với những người chưa bị chó, mèo cắn hoặc cào vẫn có thể tiêm phòng dại trước phơi nhiễm. Lịch tiêm gồm 3 mũi vào các ngày 0, 7 và 21 hoặc 28. Việc này giúp cơ thể tạo kháng thể sớm chống lại virus dại nếu không may bị động vật cắn, chỉ cần tiêm thêm 2 mũi vaccine và không cần phải tiêm huyết thanh kháng dại.
Những người có nguy cơ cao phơi nhiễm với bệnh dại như trẻ em thường xuyên chơi với chó mèo, bác sĩ thú y, nhân viên phòng thí nghiệm bệnh dại, người làm nghề giết mổ động vật, người đi du lịch đến những nơi khó tiếp cận vaccine dại và huyết thanh kháng dại, người thám hiểm hang động… nên tiêm vaccine trước phơi nhiễm.
