Khép lại kỷ nguyên thiết bị cầm tay để tập trung vào hạ tầng mạng
Lịch sử ngành công nghệ từng ghi nhận Nokia là biểu tượng thống trị tuyệt đối của thị trường điện thoại di động trong giai đoạn từ giữa thập niên 1990 đến năm 2008. Với việc nắm bắt sớm chuẩn GSM, tập đoàn này từng kiểm soát 26,4% thị phần toàn cầu và đạt mức định giá kỷ lục 286 tỷ euro. Những sản phẩm như Nokia 3310 với doanh số 126 triệu chiếc không chỉ mang lại doanh thu khổng lồ mà còn định hình văn hóa tiêu dùng thời kỳ đó. Tuy nhiên, sự chậm trễ trong việc chuyển đổi sang hệ sinh thái phần mềm khi kỷ nguyên smartphone bắt đầu đã khiến Nokia đánh mất lợi thế cạnh tranh vào tay Apple và các đối thủ Android.
Sau thất bại của dòng sản phẩm Lumia chạy hệ điều hành Windows Phone, Nokia đã thực hiện bước đi quyết định vào năm 2014 khi bán lại mảng thiết bị và dịch vụ cho Microsoft với giá 5,4 tỷ euro. Thương vụ này chính thức chấm dứt vai trò nhà sản xuất điện thoại của hãng để chuyển trọng tâm hoàn toàn sang lĩnh vực B2B (doanh nghiệp tới doanh nghiệp). Các quyết định M&A sau đó, điển hình là việc mua lại phần vốn của Siemens trong liên doanh mạng năm 2013 và thâu tóm Alcatel-Lucent với giá 15,6 tỷ euro vào năm 2015, đã tái định vị Nokia trở thành một trong những nhà cung cấp thiết bị viễn thông lớn nhất thế giới. Hiện tại, mảng hạ tầng mạng đóng góp khoảng 90% tổng doanh thu của tập đoàn, dù vẫn phải đối mặt với áp lực cạnh tranh gay gắt từ Huawei và ZTE.
Hợp tác chiến lược với Nvidia và tầm nhìn về mạng lưới 6G tự hành
Dưới sự điều hành của ban lãnh đạo mới, Nokia đang đẩy mạnh việc xoay trục sang các lĩnh vực giàu tiềm năng hơn như điện toán đám mây, trung tâm dữ liệu và mạng quang học phục vụ làn sóng AI. Điểm nhấn quan trọng trong chiến lược này là sự kiện Nvidia công bố khoản đầu tư 1 tỷ USD vào Nokia hồi tháng 10/2025. Thông tin tích cực này đã ngay lập tức đẩy giá cổ phiếu Nokia tăng 25%, nâng vốn hóa thị trường lên mức 32 tỷ euro.
Trọng tâm của cái bắt tay này là việc phát triển AI-RAN (mạng truy cập vô tuyến tích hợp trí tuệ nhân tạo). Theo bà Pallavi Mahajan, Giám đốc Công nghệ và AI của Nokia, công nghệ này sẽ là nền tảng cốt lõi cho mạng 6G trong tương lai. Khác với các thế hệ trước, 6G được định nghĩa là "mạng tự hành", nơi AI có khả năng tự học, tự tối ưu hóa việc phân bổ tài nguyên và giảm độ trễ. Các thử nghiệm ban đầu cho thấy ứng dụng AI vào vận hành mạng có thể tiết kiệm tới 30% năng lượng tiêu thụ.
Tuy nhiên, giới phân tích tài chính vẫn giữ cái nhìn thận trọng về khả năng sinh lời ngắn hạn. Việc xây dựng hạ tầng cho mạng AI và 6G đòi hỏi chi phí vốn (CapEx) khổng lồ, trong khi thị trường đang có sự cạnh tranh quyết liệt từ các đối thủ sừng sỏ như Cisco hay Ciena. Dù vậy, với khả năng thích ứng đã được chứng minh qua nhiều thập kỷ, chiến lược mới này được xem là cơ hội rõ ràng nhất để Nokia quay lại vị thế dẫn dắt công nghệ toàn cầu.
