Nghị định mới, chế tài mạnh: Không để thuốc lá điện tử len lỏi vào cộng đồng

Trước thực trạng thuốc lá điện tử len lỏi mạnh vào giới trẻ, cơ quan chức năng đang siết chặt quản lý, tiến tới cấm hoàn toàn loại sản phẩm này. Quyết định được kỳ vọng góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng, ngăn ngừa hệ lụy lâu dài và lập lại trật tự thị trường.

Siết chặt, cấm hoàn toàn thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Bà Đinh Thị Thu Thuỷ, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Y tế), cho biết việc ban hành và triển khai Nghị định mới là bước đi quan trọng nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý trong bối cảnh các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới xuất hiện ngày càng nhiều, với hình thức đa dạng, khó kiểm soát.

Theo bà Thu Thuỷ, trong thời gian qua, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng đã lợi dụng những khoảng trống trong quy định pháp luật để thâm nhập thị trường, được quảng bá rộng rãi trên không gian mạng với những thông điệp gây hiểu lầm như "ít hại", "an toàn hơn thuốc lá truyền thống" hoặc "giúp cai thuốc lá".

Những thông tin này không chỉ thiếu cơ sở khoa học mà còn khiến nhiều người, đặc biệt là giới trẻ, chủ quan trong việc sử dụng.

Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế Bộ Y tế cho rằng, việc siết chặt quản lý không chỉ nhằm xử lý vi phạm trước mắt mà còn hướng đến mục tiêu lâu dài là bảo vệ sức khỏe người dân, đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên nhóm đối tượng dễ bị tác động bởi các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới.

Tại hội nghị, các đại biểu đã được phổ biến cụ thể những quy định mới liên quan đến xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Nhiều người trẻ chịu ảnh hưởng bởi việc sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng (ảnh BTC).

Theo đó, người sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng trái quy định có thể bị xử phạt hành chính; các hành vi tổ chức, chứa chấp, lôi kéo người khác sử dụng hoặc buôn bán trái phép các sản phẩm này sẽ bị xử phạt với mức cao hơn.

Đối với tổ chức, cơ sở kinh doanh vi phạm, mức xử phạt có thể gấp đôi so với cá nhân, đồng thời áp dụng các biện pháp bổ sung như tịch thu, tiêu hủy tang vật, đình chỉ hoạt động.

Trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng, có tính chất hệ thống hoặc tái diễn nhiều lần, cơ quan chức năng có thể xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

Theo đại diện Bộ Y tế, chế tài đủ mạnh là điều kiện quan trọng để đảm bảo tính răn đe và hiệu quả thực thi. Tuy nhiên, cùng với xử phạt, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cần được đẩy mạnh để người dân hiểu rõ quy định và tự giác tuân thủ.

Xử lý mạnh tay, không để thuốc lá điện tử xuất hiện dưới mọi hình thức

Một trong những nội dung được nhấn mạnh tại hội nghị là những tác hại của thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng đối với sức khỏe. Dù được quảng bá với nhiều hình thức hấp dẫn, các sản phẩm này vẫn chứa nicotine chất gây nghiện mạnh cùng nhiều hóa chất độc hại khác có thể ảnh hưởng đến tim mạch, hô hấp và hệ thần kinh.

Các chuyên gia y tế cảnh báo, việc sử dụng thuốc lá điện tử ở lứa tuổi vị thành niên có thể làm tăng nguy cơ nghiện nicotine sớm, ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ và gia tăng khả năng sử dụng các chất gây nghiện khác trong tương lai. Đáng lo ngại hơn, thuốc lá điện tử thường có mẫu mã bắt mắt, nhiều mùi vị, dễ thu hút học sinh, sinh viên.

Thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng ẩn nấp dưới nhiều hình thức khác nhau, nhằm qua mắt lực lượng chức năng.

Chia sẻ tại hội nghị, Ths.BS Nguyễn Tuấn Lâm, đại diện Văn phòng Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam, đánh giá cao nỗ lực kiểm soát, đặt biệt việc hoàn thiện chính sách kiểm soát thuốc lá, đối với thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng.

Theo ông Nguyễn Tuấn Lâm, nhiều bằng chứng khoa học đã cho thấy thuốc lá điện tử không phải là sản phẩm an toàn và không nên được coi là công cụ hỗ trợ cai thuốc lá.

Thực tế tại nhiều quốc gia cho thấy, khi thuốc lá điện tử được phép lưu hành, tỷ lệ sử dụng trong giới trẻ tăng nhanh, kéo theo nhiều hệ lụy về sức khỏe và xã hội.

"Việc Việt Nam lựa chọn cách tiếp cận thận trọng, tiến tới cấm hoàn toàn thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng là phù hợp với khuyến cáo của WHO và kinh nghiệm quốc tế. Đây là biện pháp hiệu quả để ngăn chặn nguy cơ hình thành một thế hệ mới nghiện nicotine", ông Nguyễn Tuấn Lâm nhận định.

Đại diện WHO cũng nhấn mạnh, để các quy định phát huy hiệu quả, cần tăng cường giám sát, thực thi pháp luật và đẩy mạnh truyền thông thay đổi hành vi, giúp người dân hiểu rõ bản chất và tác hại của thuốc lá điện tử.

Mặc dù hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện, các đại biểu tại hội nghị thừa nhận việc thực thi quy định cấm thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng vẫn đối mặt với nhiều thách thức.

Thuốc lá điện tử rất độc hại, ảnh hưởng tới con người, đặc biệt là những thế hệ học sinh sử dụng.

Hoạt động buôn bán nhỏ lẻ, giao dịch qua mạng, vận chuyển trái phép vẫn diễn biến phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ của nhiều lực lượng. Bộ Y tế đề nghị các địa phương tăng cường vai trò của chính quyền cơ sở, phối hợp với công an, quản lý thị trường, ngành giáo dục và các tổ chức đoàn thể trong việc phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm.

Đồng thời, công tác truyền thông cần được triển khai thường xuyên, liên tục, hướng tới từng nhóm đối tượng, đặc biệt là học sinh, sinh viên và phụ huynh.

Đại diện Bộ Y tế nhận định, việc phòng, chống tác hại của thuốc lá là nhiệm vụ lâu dài, cần sự chung tay của toàn xã hội. "Không chỉ dựa vào các biện pháp hành chính, việc thay đổi nhận thức và hành vi của người dân mới là yếu tố then chốt để bảo vệ sức khỏe cộng đồng", bà nhấn mạnh.

Kết luận hội nghị, đại diện Bộ Y tế khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương và tổ chức quốc tế trong việc triển khai hiệu quả các quy định mới, từng bước kiểm soát và tiến tới loại bỏ thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng khỏi đời sống xã hội. Không để thuốc lá này

Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và nâng cao chất lượng dân số, việc siết chặt quản lý và cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng được xem là bước đi cần thiết, thể hiện trách nhiệm của Nhà nước trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Phùng Sơn